Zeven werken van Barmhartigheid
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Inhoud |
[bewerken] Zeven Lichamelijke Werken van Barmhartigheid
De zeven werken van barmhartigheid zijn :
- De hongerigen te eten geven
- De naakten kleden
- De dorstigen te drinken geven
- De doden begraven
- De gevangenen bezoeken
- De zieken verzorgen
- De vreemdelingen herbergen
Zes van deze werken zijn gebaseerd op de woorden van Christus volgens het Evangelie naar Matteüs: "Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven, Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven, Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen. Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed, Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht, Ik zat in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht.'' (Matteus 25, 35-36). Paus Innocentius III (1198-1216) voegde daaraan in het jaar 1207 een zevende werk aan toe. Het werk dat hij uitkoos was 'de doden begraven'. Het is ontleend aan het Bijbelboek Tobit, waarin naast twee bekende, ook door Christus genoemde werken van barmhartigheid, speciaal de zorg voor de overledenen wordt benadrukt: "Ik gaf brood aan de hongerigen en kleren aan de naakten; als ik het lijk van een volksgenoot buiten de muren van Nineve zag liggen, dan begroef ik het". (Tobit 1,17). In de door pestepidemieën geteisterde middeleeuwen had het moeilijke en gevaarlijke werk van 'doden begraven' immers een bijzondere waarde.
[bewerken] De 7 werken in de kunst
De zeven werken van barmhartigheid zijn tot op de dag van vandaag een bron van inspiratie geweest in tal van kunstwerken en literatuur.
Zo staat in Gent langs de Kraanlei het huis De Zeven Werken van Barmhartigheid (nr. 79). Toch staan er slechts zes werken uitgebeeld op de voorgevel: aangezien dit oorspronkelijk een herberg was, gebeurde het zevende werk (de vreemdelingen herbergen) in het gebouw zelf.
In het Rijksmuseum in Amsterdam staat een schilderij van de Meester van Alkmaar. Het werd in 1504 in opdracht van de gasthuismeesters van het Heilige Geestgasthuis geschilderd. In 1582 hing het schilderij in de Grote of St. Laurenskerk in Alkmaar. Anno 2006 hangt het in Museum Boijmans van Beuningen te Rotterdam, dat het in bruikleen heeft van het Rijksmuseum Amsterdam.
Ook in het Suske en Wiske-verhaal De zeven snaren spelen de zeven werken van barmhartigheid een rol. Hier wordt niet gesproken van De gevangenen bezoeken, maar van De gevangenen verlossen. In het verhaal wil Antanneke de Harp met Zeven Snaren vernietigen als wraak voor de heksenvervolging in de zestiende eeuw, zodat de zeven werken van barmhartigheid niet meer kunnen worden beoefend. Het verdraaien van dit ene werk zorgt ervoor dat Lambik Antanneke bevrijdt wanneer ze gevangen gezet is in een glazen fles, de vrienden zetten de achtervolging in om te voorkomen dat ze de Harp met de Zeven Snaren vernietigt en zo veel leed over de mensheid kan uitstorten.
.jpg)
[bewerken] Zeven Geestelijke Werken van Barmhartigheid
Naast de zeven lichamelijke werken van barmhartigheid werden in de Middeleeuwen zeven geestelijke werken van barmhartigheid uitgewerkt: het zijn werken gericht op het lenigen van geestelijke nood.
De zeven geestelijke werken van barmhartigheid zijn:
- De zondaars vermanen
- De onwetenden beleren
- De bedroefden troosten
- In moeilijkheden goede raad geven
- Het onrecht geduldig lijden
- Beledigingen vergeven
- Voor de levenden en overledenen bidden
[bewerken] Bibliografie
- Ralf van Bühren: Die Werke der Barmherzigkeit in der Kunst des 12.–18. Jahrhunderts. Zum Wandel eines Bildmotivs vor dem Hintergrund neuzeitlicher Rhetorikrezeption (Studien zur Kunstgeschichte, vol. 115), Hildesheim / Zürich / New York: Verlag Georg Olms 1998. ISBN 3-487-10319-2
